Artykuły
Kultura halsztacka
Kolejna z wielkich kultur, jaka rozwinęła się na świecie to kultura halsztacka. Przypada na lata 800-450 p.n.e, czyli na epokę żelaza. Nazwa pochodzi od słowa Hallstatt. Jest to stanowisko eponimiczne, które leży w Alpach Salzburskich. W II połowie XIX wieku odkryto tu wielkie cmentarzysko. Kulturę halsztacką można podzielić na dwa zespoły. Pierwszy z nich to kultura zachodniohalsztacka, którą identyfikuje się z Celtami. Druga to kultura wschodniohalsztacka, czyli kultura illiryjska i tracka.Najstarsze zabytki kultury halsztackiej datuje się na rok 800 p. n. e. Paul Reineckey wyróżnia także tzw. halsztat C i halsztat D. Nauka nie może ustalić dokładnych przyczyn umożliwiających wyodrębnienia kultury halsztackiej. Prawdopodobnie wiązało się to z najazdami ludów stepowych. Ich ekspansja doprowadziła do załamania się istniejących struktur kulturowych. Przemawia za tym upowszechnienie się konia oraz konstrukcja komór grobowych. Przyczyną przemian kulturowych mógł być wpływ świata śródziemnomorskiego, w postaci kontaktów z koloniami greckimi oraz Italią.
Ludzie mieszkający w tych czasach wytwarzali charakterystyczne naczynia z blachy brązowej, które często były starannie i bogato dekorowane. Ornament stanowiły rysunki scen wojennych, zachowania religijne, a nawet sceny z życia codziennego. Bardzo charakterystyczne było też garncarstwo. Ceramika wykonywana była ręcznie, czarną i brunatną farbą na czerwonym tle malowano geometryczny ornament. Cechą charakterystyczną była także ceramika o grafitowanych powierzchniach. Stanowiły ja duże, dwustożkowate naczynia z guzami na brzuścu.
Dla kultury halsztyckiej charakterystyczne są silnie ufortyfikowane osiedla, które nawiązywały do wielkich grodów epoki brązu. Takie osiedla stanowiły siedzibę władców, a nawet pełniły rolę centrów gospodarczo-handlowo-społeczno-religijnych. Gród otaczały kamienno-drewniane mury oraz wały. W najwyższej części znajdowały się siedziby władców i świątynie.
Tamtejsza ludność zajmowała się hodowla i rolnictwem. Specjalizowała się w eksploatacji, przeróbce oraz dystrybucji soli. Można tu także zaobserwować rozwój produkcji rzemieślniczej, a nawet obróbki metali. Przez tereny halsztyckie przebiegały szlaki handlowe, w tym szlak bursztynowy. Wyodrębniła się tu arystokracja plemienna, a to za sprawą wydarzeń politycznych i gospodarczych. Dowodem tego mogą być chociażby bardzo bogato wyposażone pochówki.