Artykuły
Kultura olmecka
Powstanie osad w Ameryce datuje się na okres 1600-900 r. p.n.e. Znaleziono je obszarach Wyżyny Meksykańskiej, które przylegają do Zatoki Meksykańskiej. Zamieszkiwały tu plemiona indiańskie Olmeków, którzy pierwotnie prowadzili na wpół koczowniczy tryb życia. Obce im było koło i nie używali zwierząt jucznych. Zajmowali się rybołówstwem, myślistwem, a nawet rolnictwem. Trudnili się uprawą dyni, bawełny oraz kukurydzy. Nie było im obce tkactwo i garncarstwo.Sztuka olmecka prawdopodobnie powstała około 1200 r. p. n. e. Za najważniejsze stanowiska archeologiczne związane z Olmekami uważa się następujące miejsca: La Venta, Tres Zapotes, San Lorenzo i Cerro de las Mesas. Jak pokazuja badania, nie są to ośrodki jednorodne etnicznie. Jednak ich wspólnym mianownikiem są pozostawione rzeźby twarzy ludzkich. Wszystkie mają podobne, negroidalne rysy twarzy, bez względu na to, jaki kamień został użyty do ich wykonania. Za przykład takich rzeźb można podać ogromne głowy wykonane w kamieniu, które najprawdopodobniej są wizerunkiem kapłanów Jaguara.
Wraz z rozwojem kultury olmeckiej powstała religia, z panteonem bóstw, które później, z różnymi modyfikacjami, przyjęły inne ludy Ameryki. W tym okresie narodziło się także państwo teokratyczne i hierarchizacja społeczeństwa. Po ilości wyobrażeń można stwierdzić, że ważną postacią w mitologii oleckiej był jaguar. Najprawdopodobniej symbolizował on naturę. Istniało wiele jego przedstawień: jako całą postać, samą głowę lub paszczę, a nawet jako człowieka z głową jaguara.
W tym samym okresie pojawiły się stele kamienne oraz ołtarze. Olmekowie wznosili platformy, a nawet postumenty z ubitej ziemi, która była zmieszana z cegłami adobe. Przykrywano je kamiennymi płytami.
Olmekowie byli także twórcami najstarszej piramidy schodkowej. Powstała ona w Cuicuilco, w Meksyku, a zbudowano ja na planie koła o średnicy 135,0 m i wysokości 20,0 m. Na jej szczycie znajdował się ołtarz lub świątynia. Podobna piramidę odkryto także w La Venta. Naukowy nie do końca wiedzą, jaka była rola tych piramid. Najczęściej wiąże się z nią siedzibę bogów. Niestety nie można w 100% tego potwierdzić, zwłaszcza po odkryciu w latach 1949-1952 pod piramidą Świątyni Inskrypcji w Palenque pewnego grobowca. Olmekowie mieli także swoje pismo. Odkryto je w rejonie Oaxaca, ale nie zostało ono jeszcze w pełni odczytane.
Kultura Olmeków zanikła około 400 lat p. n. e. To właśnie na jej postawie owinęły się późniejsze kultury Teotihuacanu, Zapoteków, Azteków, Tolteków, a nawet Majów.